Franciscaans Milieuproject verlaat Stoutenburg

woensdag 27 september 2017

Na 26 jaar komt er per 1 oktober een einde aan de activiteiten van het Franciscaans Milieuproject bij Amersfoort. De acht vaste bewoners van kasteel Stoutenburg hebben elders onderdak gevonden. Vier van hen maken een ‘doorstart’ van het project mogelijk in Sint Agatha. Twee beginnen in Amersfoort met een nieuwe communiteit. Foto: De acht bewoners die Stoutenburg gaan verlaten. V.l.n.r. staand: Rob Knipping, Marion Gieben, Guy Dilweg, Marjan Bosch, Pieta Reinsma, Cocky van Leeuwen; hurkend: Marco Ganzeman, Ida Valk.

Op 1 januari 1991 begon het project in het monumentale pand, gelegen op een landgoed van elf hectare. Tot die tijd was er een klooster van franciscanen gevestigd. Doelstelling van het nieuwe initiatief was om een vorm van samenleven te ontwikkelen in verbondenheid met de natuur en geïnspireerd door Franciscus van Assisi, patroon van de ecologische beweging.
 
Alternatieven
De communiteit groeide in de loop der jaren uit tot een oecumenische gemeenschap van acht bewoners. Ze leefden in een kloosterlijk ritme, zorgden voor eigen inkomsten en boden belangstellenden de gelegenheid om deel te nemen aan de leefwijze van de groep door middel van werkweken en bezinnende activiteiten. Een deel van het gebouw werd ook ter beschikking gesteld voor conferentie- doeleinden. Kasteel en landgoed wisselden de afgelopen decennia diverse keren van eigenaar. Het gebouw en omliggende gronden werden door het project gehuurd. De huidige eigenaar, het Utrechts Landschap, had per 1 januari 2016 de huurovereenkomst opgezegd. Geëist werd een nieuwe jaarlijkse huur die het dubbele bedroeg van wat aanvankelijk was afgesproken. De bewoners waren het daar niet mee eens en stapten naar de kantonrechter in Utrecht. Het conflict draaide om de vraag of het gebouw diende als woonruimte of voor bedrijfsmatige activiteiten, zoals het Utrechts Landschap aangaf. De rechter kwam tot de conclusie dat dit laatste het geval was. De periode voor ontruiming werd verlengd tot 1 januari 2017. Hangende een hoger beroep dat de bewoners hadden aangetekend, kon uitzetting worden voorkomen. In de tussentijd werden alternatieven voor het project onderzocht. Dit leidde ertoe dat het hoger beroep werd ingetrokken.
 
Doorstart
Vier bewoners van Stoutenburg gaan in het kruisherenklooster in Sint Agatha een doorstart van het milieuproject realiseren onder de noemer ‘Het Groene Kloosterhuis’. Marjan Bosch, Marion Gieben, Rob Knipping en Pieta Reinsma nemen de exploitatie van het poortgebouw met horeca op het kloosterterrein over van het Erfgoedcentrum voor Nederlands Kloosterleven dat vanaf 2006 gehuisvest is in een vleugel van dit klooster in het Cuijkse kerkdorp aan de Maas. Ruim honderd kloostergemeenschappen brengen hier hun archieven, boeken en voorwerpen bijeen. Een deel van het oudste nog bestaande klooster van Nederland - gesticht in 1371 - wordt momenteel verbouwd voor de nieuwe bewoners, die er vanaf het voorjaar van 2018 activiteiten willen ontplooien rond natuur, milieu en spiritualiteit, in de lijn van het Franciscaans Milieuproject. Hierbij zal ook de kloostertuin worden betrokken. Guy Dilweg ofm, initiatiefnemer van het Franciscaans Milieuproject, gaat samen met medepionierster Cocky van Leeuwen in Amersfoort een ‘Groene Communiteit’ beginnen vanuit de franciscaanse spiritualiteit, ‘gastvrij en groen’.
 
Peter van Zoest
 
Verschenen in Franciscanen.nl, september/oktober 2017.

webdesign: Artis.