WAAR IN Nederland

Franciscaanse leefgemeenschappen ('communiteiten') zijn te vinden in Amsterdam, Delft, Leiden, Megen, Nijmegen, Utrecht, Valkenburg, Warmond, Weert en Wijchen.
De Nederlandse franciscanen vormen binnen de wereldwijde franciscaanse orde een eigen bestuurlijke eenheid, 'provincie' genaamd, waarvan het hoofdkantoor, 'provincialaat' (foto), is gevestigd aan de Deken Roesstraat in Utrecht. Ga naar 'Contact' voor een overzicht van de adres- en contactgegevens van de communiteiten.

Communiteiten
Amsterdam: Jodenbreestraat | Amsterdam: Derkinderenstraat | Delft | Leiden | Megen | Nijmegen | Utrecht | Valkenburg | Warmond | Weert | Wijchen

Amsterdam: Jodenbreestraat
De communiteit aan de Jodenbreestraat bestaat uit zes franciscanen. Deze religieuze gemeenschap heeft een dagelijks ritme van gebed en ontmoeting. De groep is gelovig op zoek naar een eigen plek in de geseculariseerde wereld. De franciscanen doen dat vanuit het evangelie en de inspiratie van Franciscus en Clara. Door regelmatige bezinning, gezamenlijke zorg voor de huishouding, gebed, ontspanning en respect voor de eigen ruimte die ieder nodig heeft, ontstaat een sfeer waarin de communiteit open en gastvrij kan zijn voor anderen. Voor gasten is het zeer beperkt mogelijk in de communiteit te verblijven. Meebidden met de communiteit kan elke werkdag om 7.30 en 19.00 uur, zaterdag en zondag om 19.00 uur.

De Amsterdamse franciscanen kennen een roerige geschiedenis. Tijdens de Reformatie is hun klooster bij de Nieuwmarkt opgeheven en werden de minderbroeders uit de stad verbannen. Niet lang daarna vestigden zich enkele franciscanen illegaal in een pand waar nu de Mozes & Aäronkerk staat. Ze zorgden er in het geheim voor de katholieken. Later werd deze 'schuilkerk' tot de huidige kerk omgebouwd.

Binnen de Nederlandse provincie van de franciscanen is de Amsterdamse communiteit een plek waar broeders in hun vormingsjaren enige tijd verblijven. Hierbij ligt het accent op het kennismaken met de 'minder geslaagde mensen' in de maatschappij en de reflectie daarop. Ook is er ruimte en tijd beschikbaar voor het Franciscaans Jongerenwerk. In principe heeft ieder lid een parttime betaalde baan, zodat de communiteit in het eigen onderhoud voorziet en kan bijdragen aan de orde. Broeders werken bijvoorbeeld in een verzorgingshuis, in oecumenisch inloopcentrum 'Open Deur' en in een samenwerkingsverband van parochies in Amsterdam-Oost. Daarnaast is er ruimte voor onbetaald werk. Dit gebeurt onder meer in 'de Kloof', een inloophuis voor dak- en thuislozen. Verschillende broeders hebben taken binnen de Nederlandse franciscaanse provincie. Enkelen verzorgen cursussen over franciscaanse spiritualiteit, de bijbel, mystiek en meditatief schilderen. Verder zijn communiteitsleden beschikbaar voor pastorale begeleiding.

Franciscanen, Jodenbreestraat 164, 1011 NS Amsterdam, tel.: 020 5200760, e-mail: ofmjodenbree@hetnet.nl

Naar boven

Amsterdam: Derkinderenstraat
De communiteit aan bestaat uit zeven minderbroeders franciscanen. Twee van hen zitten nog volop in het werkproces. De anderen zijn gepensioneerd, maar verlenen nog steeds de nodige liturgische diensten verleend in kerken en instellingen in de omgeving. Per dag zijn er twee gebedsdiensten: om 8.00 uur het ochtendgebed en in de namiddag om 17.45 uur de vesperdienst. Belangstellenden kunnen aan deze diensten deelnemen. Neem hiervoor telefonisch contact op: 020 3467530 of 020 3467505. In het pand aan de Derkinderenstraat is 'La Verna', ondergebracht, een franciscaans centrum voor spirituele ontwikkeling. Ga voor meer informatie naar: www.laverna.nl.

Vroeger was de communiteit gevestigd bij de Jozefkerk aan de Robert Scottstraat in Amsterdam. Nadat de parochie werd opgeheven is gezocht naar een andere behuizing. De gemeenschap kon het huis betrekken, waarin de broeders van Saint Louis woonden. De franciscanen verblijven van harte in het stadsdeel Slotervaart en probeert op bescheiden wijze een bijdrage te leveren aan een goed klimaat in de buurt. In het huis van de communiteit worden de vergaderingen gehouden van het Interreligieuze Beraad Slotervaart.

Franciscanen, Derkinderenstraat 82, 1062 BJ Amsterdam, tel.: 020 3467505, fax: 020 3467531

Naar boven

Delft
In maart 1445 vestigden de minderbroeders franciscanen zich in Delft. Nog datzelfde jaar startte de bouw van een klooster waar nu de Beestenmarkt is. Eind 1449 werd het officieel in gebruik genomen. Naar aanleiding van de moord op de Martelaren van Gorkum, vluchtten de minderbroeders in juli 1572 weg uit Delft. Begin 1709 keerden ze weer terug. In 1910 namen de franciscanen een 'bijkerk' in gebruik aan de Raamstraat. Deze werd in 1922 tot parochiekerk verheven en toegewijd aan de H.H. Nicolaas en Gezellen (Martelaren van Gorkum). Per 1 januari 2007 is de parochie gefuseerd met de nabijgelegen Delftse H. Pastoor van Arsparochie. Na een stemming onder de parochianen is voor de nieuwe parochie de naam H.H. Franciscus en Clara gekozen, maar de hoofdkerk blijft genoemd naar de Martelaren van Gorkum.

In de pastorie van de Raamstraat is de huidige communiteit van de franciscanen gehuisvest. De vier broeders zetten daar de lange franciscaanse traditie in Delft voort door hun dagelijks leven te delen en momenten van ontmoeting, van gesprek, bezinning en gebed te creëren om op die manier een 'huis van vrede' te zijn. Voor kortere of langere tijd ontvangt de communiteit ook gasten. Medebroeders die elders in de wereld leven en werken kunnen er op verhaal komen.

De Delftse franciscanen werken in het pastoraat, verrichten elders diensten of zijn ingezet voor missionair werk in de huidige pluriforme samenleving. Dit doen ze in verbondenheid met mensen in hun naaste omgeving, in de parochiegemeenschap en in franciscaans Nederland.

Franciscanen, Raamstraat 78, 2613 SE Delft, tel.: 015 2151055

Naar boven

Leiden
Momenteel telt de communiteit zeven broeders met heel verschillende achtergronden. Sommigen hebben een groot deel van hun leven doorgebracht in het buitenland. Anderen zijn werkzaam geweest in het bestuur van de Nederlandse van de franciscanen provincie, in het onderwijs en in het parochiepastoraat (ook nu nog in de Hartebrugparochie te Leiden). Belangrijk voor de Leidse franciscanen is de band met en de zorg voor hun bejaarde medebroeders in Warmond. Hun gardiaan is lid van de communiteit. Samen met buurtbewoners zijn de franciscanen betrokken bij het wel en wee in de woonwijk. Het pand van de communiteit aan de Haagweg ligt aan de rand van het stadscentrum, aan de oever van de Rijn. Er is een mogelijkheid gasten - vooral missionarissen op vakantie - te ontvangen.

Tweemaal per dag komen de franciscanen in Leiden bijeen voor meditatie en getijdengebed. Daarnaast is er dagelijks een eucharistieviering. Regelmatig wordt er een 'huiskapittel' gehouden om concrete afspraken te maken voor het leven binnen en buiten de communiteit. Jaarlijks trekken de leden ook een paar dagen uit om hun leven in de communiteit onder de loep te nemen en een programma op te stellen voor bezinningsdagen.

De franciscanen hebben in Leiden een lange en boeiende geschiedenis, zowel op kerkelijk als op maatschappelijk terrein. De broeders hebben zich ingezet voor zielzorgtaken in verschillende parochies en zijn mede de oprichters en drijvende krachten geweest van het bekende Bonaventuracollege, ook nu nog één van de grootste scholengemeenschappen in Leiden. Gedurende vele jaren was in het pand van de communiteit aan de Haagweg ook de franciscaanse missieprocuur gevestigd. Deze organisatie draagt de verantwoording voor de contacten met de medebroeders missionarissen en hun families.

Franciscanen, Haagweg 13, 2321 AC Leiden, tel.: 071 5725180

Naar boven

Megen
De communiteit aan de Kloosterstraat telt negen franciscanen. Ze proberen het verlangen naar God levend te houden. Net als Franciscus willen zij in de geest van het evangelie op een eigentijdse wijze broeders zijn, die elkaar en anderen accepteren en stimuleren. Ze delen hun leven voor een belangrijk deel met de vele gasten die ze ontvangen in hun fraaie zeventiende-eeuws kloosterpand. Het sfeervolle gebouw schept uit zichzelf ruimte voor rust en stilte. Er zijn vier gebedstijden per dag. Elke zondag vindt om 9.30 uur een eucharistieviering plaats in de kloosterkerk. Elke donderdag is er een mis om 18.00 uur.

Het klooster heeft, evenals het Maasstadje Megen, een lange historie. Al vanaf 1645 hebben er minderbroeders franciscanen geleefd en gewerkt. Na de Tachtigjarige Oorlog was het huis anderhalve eeuw lang het enige klooster van de orde in Nederland. Veel van dat verleden is er in terug te vinden. In Megen staat overigens nog een eeuwenoud klooster; dat van de zusters clarissen. Door de langdurige aanwezigheid van deze twee franciscaanse kloostergemeenschappen wordt Megen ook wel 'Assisi aan de Maas' genoemd.

Binnen de Nederlandse provincie van de franciscanen is Megen een plek waar officiële ordeskandidaten hun noviciaat - het nieuwelingenjaar - doorbrengen.  Hier worden ze 'ingekleed', ontvangen ze het ordeskleed, de pij. Megen is ook de zetel van het Franciscaans Jongerenwerk. Er vinden kloosterweekends en andere activiteiten voor jongeren plaats. Naast jongeren ontvangen de broeders het hele jaar door - de maanden juli en augustus uitgezonderd - nog talrijke andere gasten. Ze komen om een retraite te maken; een verblijf vol rust en stilte, met tijd voor ontspanning en bezinning. Velen hebben echter ook behoefte aan pastorale ondersteuning. Het klooster heeft een twaalftal gastenkamers. Verder brengen zo'n 1800 mensen per jaar een bezoek aan de kloostertuin: de 'Hof van Lof', die wordt bijgehouden en beheerd door een vijftiental vrijwilligers. (www.hofvanlof.nl) Ieder lid van de communiteit heeft - naast taken in huis en tuin - zijn eigen bezigheden: bestuurlijk werk, redactioneel werk, priesterlijk assistentiewerk en het geven van cursussen en lezingen op het gebied van franciscaans leven en spiritualiteit. Eén broeder werkt in het plaatselijke verzorgingshuis. Verder vervullen de meeste broeders nog taken binnen de Nederlandse franciscaanse provincie.

Franciscanen, Kloosterstraat 6, 5366 BH Megen, tel.: 0412 465770, e-mail: franciscanen_megen@hetnet.nl

Naar boven

Nijmegen
Het klooster van de minderbroeders franciscanen in de Vermeerstraat te Nijmegen is gebouwd in de jaren twintig van de vorige eeuw als studiehuis. Er bestond toen er behoefte aan een onderkomen voor de franciscaanse professoren en studenten die aan de Katholieke Universiteit Nijmegen doceerden en studeerden. In 1927 werd het gebouw geopend. Het kreeg de naam 'Bonaventura', als herinnering aan de grote franciscaanse geleerde en heilige uit de beginjaren van de orde. Bij gelegenheid van het 75-jarig bestaan van het klooster (2002) verscheen Het klooster in de straat. In dit boek staat veel te lezen over de geschiedenis van het huis. Het is nog verkrijgbaar in het klooster voor € 17,50.

Er wonen op het moment tien franciscanen in het klooster. Medebroeders uit andere provincies verblijven korter of langer in de communiteit vanwege studie aan de universiteit. Ook missionarissen kiezen soms de communiteit als vakantieadres. De Nijmeegse franciscanen verrichten landelijk, regionaal en stedelijk een aantal, onder meer pastorale, werkzaamheden, zoals het geven van retraites, cursussen, assistenties in religieuze communiteiten en parochies, en KBO-werk. Tweemaal per week komen buurtbewoners naar de kapel voor zenmeditatie (maandag en woensdag om 19.15 uur). 's Morgens (van maandag tot en met vrijdag) en 's avonds (iedere dag) komen de broeders bij elkaar in gebed (8.00 uur en 18.00 uur). Op maandag-, woensdag- en vrijdagavond wordt het avondgebed verbonden met een eucharistieviering. Op zondagmorgen is de eucharistieviering om 9.00 uur.

Franciscanen, Vermeerstraat 7, 6521 LT Nijmegen, tel.: 024 3222988

Naar boven

Utrecht
Het pand waarin de communiteit thans woont was een klooster van de Zusters van O.L. Vrouw (Amersfoort) die door de toenmalige deken van Utrecht, Roes, naar Utrecht waren gehaald om diverse scholen onder hun hoede te nemen. In 1973 is het pand overgegaan in de handen van de franciscanen en werd er het bureau van het provincialaat in gevestigd. Tevens vestigde er zich een communiteit, waarvan de leden een functie hadden op het provinciaal bureau (secretariaat, financiële administratie, archief e.d.) of ten dienste stonden van gasten uit binnen- en buitenland, voor vergaderingen van het provinciaal bestuur en diverse commissies en werkgroepen.

Momenteel wonen er acht broeders, van wie er vier oud-missionarissen zijn. De vier andere broeders zijn eveneens gepensioneerd. Ze vervulden diverse functies in het categoriaal pastoraat (verzorgingshuis), op de bibliotheek van de Katholieke Theologische Universiteit te Utrecht en bij het KASKI. Er wordt regelmatig liturgische assistentie vanuit de communiteit verleend. Ook is de communiteit een centrale plek voor alleenwonende broeders in Utrecht en omgeving. De broeders delen er het dagelijks leven met de vaste momenten. Zo komen ze 's morgens en 's avonds bijeen voor gebed en gebruiken de maaltijden gezamenlijk. De dag wordt besloten met een gezamenlijke recreatie.

Franciscanen, Deken Roesstraat 13, 3581 RX Utrecht, tel.: 030 2324090, fax: 030 2324081

Naar boven

Valkenburg
Medio 2007 begonnen zes franciscanen, een nieuwe communiteit in Valkenburg. Ze huurden een vleugel van het klooster van de franciscanessen van de heilige Jozef van Valkenburg. Het huis is prachtig gelegen, midden in een parkachtige tuin en een stuk bos. Regelmatig houdt de communiteit huiskapittels. Gasten zijn welkom. Er is gelegenheid om twee keer per dag met de broeders mee te bidden in de kapel, of deel te nemen aan de wekelijkse bezinning. De communiteitsleden, in leeftijd variërend van midden vijftig tot tachtig, hebben uiteenlopende bezigheden. Zo verzorgt een broeder radioprogramma’s voor ouderen en neemt een ander een dag per week het secretariaat van parochie waar. Een van de leden gaat voor in vieringen in een parochie of verzorgings- of verpleeghuis.

Franciscanen, Kloosterweg 34, 6301 WK Valkenburg

Naar boven

Warmond
In Warmond is woonzorgcentrum Marienstaete gevestigd in het voormalige grootseminarie van het bisdom Haarlem. Hier zijn vierentwintig (hoog)bejaarde franciscanen gehuisvest. In de mooie omgeving kunnen ze genieten van hun oude dag. Er is tijd voor bezinning en religieuze communicatie, voor kunst, cultuur en ontmoeting. De communiteit van Warmond onderhoudt goede contacten met de franciscanen in Leiden, waar de gardiaan en de vicaris wonen. De geestelijk verzorger in Marienstaete is ook een franciscaan.

Franciscanen, Mgr. Aengenentlaan 3, 2361 GB Warmond

Naar boven

Weert
In 'Zorgcentrum Hieronymus' verblijven vierentwintig franciscanen, allen op leeftijd. Ook wonen er tien zusters van de Sociëteit van het Heilig Hart. Meer dan de helft van de bewoners zijn ouderen uit Weert en omstreken, die hier zorg ontvangen. Dagelijks viert de communiteit de eucharistie. Gezamenlijk bidden de leden het morgen- en avondgebed. Sommige medebroeders verlenen hun diensten aan parochies in de omgeving, als koster, organist of assistentiepater. Zo is 'Weert' - naast Warmond en Alverna - een plaats, waar franciscanen leren loslaten, zoals Franciscus het zijn volgelingen opgedragen heeft, om eenmaal ‘zuster Dood’ te mogen begroeten die hen naar het leven leidt.

'Zorgcentrum Hieronymus' was oorspronkelijk een kasteel. Graaf Jacob van Horne gaf het in 1461 aan de Franciscanen. In de loop der eeuwen zijn er veel aanpassingen geweest, zowel aan het gebouw zelf, als aan de bestemming. Vanaf het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie in 1853 tot 1973 was er het provincialaat van de Nederlandse franciscanen gevestigd. Tevens werd er tot 1961 theologie gedoceerd aan de franciscanen die in opleiding tot het priesterschap. Daarna was het enige jaren noviciaat. Vervolgens werd het kloosterverzorgingshuis. In 1998 is het pand verkocht aan de organisatie Woonzorg Nederland, die het gebouw geschikt maakt als zorgcentrum, waarbij er op is toegezien dat de kloosterlijke sfeer die het gebouw uitstraalt, behouden bleef.

Franciscanen, Biest 43, 6001 AP Weert, tel.: 0495 456900, fax: 0495 456999

Naar boven

Wijchen
De zeventien leden tellende communiteit van Alverna (gemeente Wijchen) is gehuisvest in twee complexen: de serviceflat Rivo Torto en verzorgingshuis La Verna. De bewoners zijn bijna allemaal zeventig jaar of ouder. Twee elders in Wijchen wonende franciscanen maken ook deel uit van de communiteit. Eén van hen is deken van het dekenaat Wijchen. In Rivo Torto heeft ieder een appartement. Twee franciscanen die hulp, verzorging of verpleging nodig hebben, wonen in La Verna. Dagelijks, behalve op dinsdag, viert de communiteit de eucharistie. Op donderdag is er zowel in de kapel van Rivo Torto als in La Verna een eucharistieviering.

De leden van de communiteit hebben elk een eigen taak binnen de groep. Daarnaast hebben twee broeder zitting in de bewonerscommissie van beide huizen. Eén van hen is voorzitter. In de redactie van het maanblad Drieluik heeft ook een medebroeder zitting. Eén van de medebroeders neemt actief deel aan de cliëntenraad. Enkele broeders zijn nog actief in het pastoraat. De doordeweekse liturgische vieringen in Rivo Torto en La Verna worden op één na allemaal door de franciscanen verzorgd. Regelmatig zijn er huiskapittels en bezinningsmomenten. Verder houden broeders zich op verschillende manieren bezig met tekenen en schilderen, zingen in een koor, actief betrokken bij de voedselbank, fietsen, wandelen en studeren.

Franciscanen Rivo Torto, Graafseweg 541a, 6603 CB Wijchen
Franciscanen La Verna, Leemweg 134, 6603 AM Wijchen

Naar boven